Van wie is de code bij maatwerksoftware? Wat in je contract hoort
Wie is eigenaar van de code en de data als je software laat maken? Een praktische checklist voor je contract: eigendom, exit, support, licenties en meerwerk.

In het kort
Wie maatwerksoftware laat bouwen, is niet vanzelf eigenaar van de code: zonder schriftelijke afspraak blijven de auteursrechten in principe bij wie de code schreef. Leg daarom in je contract vast van wie de code en de data zijn, hoe je ze krijgt als je vertrekt, welke licenties van derden erin zitten, welke reactietijden gelden en hoe meerwerk wordt afgerekend. Bij Aziri zijn de code die we voor je schrijven en je data van jou; draait een deel op een platform van een derde, dan staat dat vooraf in het voorstel.
Wie maatwerksoftware laat bouwen, is niet vanzelf eigenaar van de code. Software valt onder het auteursrecht, en zonder schriftelijke afspraak blijven de rechten in principe bij wie de code schreef. Wat er in je contract staat, bepaalt dus of je later met een andere partij verder kunt, of vastzit.
Bij Aziri zijn de code die we voor een klant schrijven en al zijn data van de klant. Draait een deel op een platform van een derde, dan staat dat vooraf in het voorstel, met hoe een overdracht dan verloopt. Hieronder staat wat er volgens ons in elk contract voor maatwerksoftware hoort, of je nu met ons werkt of met iemand anders. Het is geen juridisch advies, wel een checklist om naast een offerte te leggen.
Van wie is de code als je software laat maken?
De code is van wie het contract zegt. Het Europese recht beschermt computerprogramma’s via het auteursrecht (richtlijn 2009/24/EG). In België gaat dat recht bij een externe ontwikkelaar niet vanzelf over naar de opdrachtgever. Staat er niets in je contract, dan heb je hoogstens een gebruiksrecht, en is het onduidelijk wat je mag laten aanpassen.
Er zijn twee gangbare vormen:
- Overdracht: de rechten op de code die voor jou geschreven is, gaan naar jou. Je kunt ze laten aanpassen door wie je wil.
- Ruime licentie: de bouwer houdt de rechten, maar jij mag de code onbeperkt gebruiken, laten aanpassen en laten overnemen.
Let op het verschil tussen code die specifiek voor jou is geschreven en onderdelen die de bouwer bij meerdere klanten gebruikt, zoals een eigen bibliotheek of een basisplatform. Voor die laatste krijg je meestal een gebruiksrecht. Dat is normaal, zolang je weet welke onderdelen het zijn en wat er gebeurt als je vertrekt.
Van wie zijn de gegevens?
De gegevens die je in de software invoert, horen bij jou, en dat hoort zwart op wit in het contract. Vraag ook in welke vorm je ze krijgt: een volledige export van de database in een open formaat is iets anders dan een paar CSV-bestanden.
Verwerkt de software persoonsgegevens van je klanten of medewerkers, dan is de bouwer of de hoster een verwerker, en heb je een verwerkersovereenkomst nodig (artikel 28 van de GDPR). Daarin staat waar de gegevens staan, wie erbij kan en wat er gebeurt als de samenwerking stopt. Voor clouddiensten legt de Europese Dataverordening bovendien regels vast over overstappen naar een andere aanbieder (verordening 2023/2854).
Wat hoort er in je contract voor maatwerksoftware?
Dit zijn de punten die we in elk contract terug willen zien, met de vraag die je erbij kunt stellen:
| Onderwerp | Wat je vastlegt | Vraag aan je bouwer |
|---|---|---|
| Eigendom code | Overdracht of ruime licentie op de code die voor jou geschreven is | Mag een andere partij de code aanpassen? |
| Eigendom data | De gegevens zijn van jou, met een volledige export | In welk formaat krijg ik mijn database? |
| Exit en overdracht | Wat je krijgt bij vertrek: code, database, documentatie, toegang | Hoe snel en tegen welke kost? |
| Licenties van derden | Welke platformen, bibliotheken en diensten erin zitten, en wie ze betaalt | Wat gebeurt er als die prijzen stijgen? |
| Hosting en beveiliging | Waar het draait, back-ups, wie erbij kan | Hoe vaak is er een back-up, en is die getest? |
| Support | Reactietijden per prioriteit, en wat niet onder support valt | Wat is kritiek, en wie beslist dat? |
| Meerwerk | Hoe nieuwe wensen worden geprijsd en goedgekeurd | Wat zit niet in de scope? |
| Oplevering en nazorg | Wanneer iets af is, en hoelang fouten zonder meerkost worden opgelost | Hoe test ik met echte gegevens? |
Wat als je bouwer stopt of je wil overstappen?
Dan wil je drie dingen: de broncode, de database en genoeg uitleg zodat een andere ontwikkelaar ermee verder kan. Leg in je contract vast dat je die op elk moment kunt opvragen, en niet alleen bij een faillissement. Een exitclausule waarin staat wat je krijgt, in welke vorm en binnen welke termijn, voorkomt discussie op het moment dat je ze het minst kunt gebruiken.
Bij grote of kritieke toepassingen kun je de code ook laten bewaren bij een derde partij, die ze vrijgeeft als de bouwer zijn verplichtingen niet nakomt. Voor de meeste toepassingen van onze klanten is dat niet nodig, omdat de code en de data al van hen zijn.
Bouwt je leverancier op een platform van een derde, vraag dan ook wat er gebeurt met de licentie van dat platform als je vertrekt. Soms kun je de applicatie meenemen naar een eigen account, soms niet.
Welke reactietijden zijn normaal?
Reactietijden worden per prioriteit afgesproken, en de klok loopt tijdens de supporturen. Bij ons staan de reactietijden per prioriteit in het voorstel, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.
Een reactietijd is geen oplossingstijd, en een contract dat een oplossingstijd belooft voor elk probleem, zouden wij met argwaan lezen. Vraag ook wat buiten de support valt. Bij ons zijn dat onder andere nieuwe functies en opleiding. Loopt een koppeling mis door een wijziging in software van anderen, dan volgen we dat op via support, maar herwerk aan de kant van dat pakket spreken we vooraf met je af.
Hoe voorkom je discussies over meerwerk?
Meerwerk ontstaat bijna altijd waar de scope vaag was. Wij werken daarom met een scope die je goedkeurt voordat we bouwen, en bij voorkeur met één vaste prijs vooraf voor analyse, bouw, test en oplevering. Wat niet besproken is, is niet inbegrepen, en dat staat ook zo in het voorstel.
Wat je in het contract zet:
- Hoe een nieuwe wens wordt geprijsd: vaste prijs per wijziging of per uur?
- Wie meerwerk goedkeurt voordat eraan begonnen wordt.
- Wat er gebeurt met het budget als jij de scope tijdens het bouwen verandert.
Wekelijkse demo’s helpen hier meer dan welk artikel ook, want dan zie je elke week wat er gebouwd wordt en stuur je bij voordat het duur wordt. Hoe dat bij ons verloopt, lees je op onze aanpak. Wat een traject ongeveer kost, staat op wat kost software op maat, en of maatwerk wel de juiste keuze is, lees je in Maatwerk of standaardsoftware?.
Veelgestelde vragen
Ben ik automatisch eigenaar van de software die ik laat maken?
Nee, niet automatisch. Software is beschermd door het auteursrecht, en bij een externe bouwer blijven die rechten in principe bij wie de code schreef, tenzij het contract ze overdraagt. Laat de overdracht of het gebruiksrecht dus schriftelijk vastleggen.
Wat als mijn softwarebouwer stopt of failliet gaat?
Dan wil je de broncode, de database en de documentatie hebben, en een andere partij die ermee verder kan. Spreek in je contract af dat je ze op elk moment kunt opvragen, of laat ze bij een derde in bewaring geven. Bij Aziri zijn de code die we voor je schrijven en je data van jou; draait een deel op een platform van een derde, dan staat dat vooraf in het voorstel.
Wat is het verschil tussen reactietijd en oplossingstijd?
De reactietijd is de tijd tot iemand je melding oppakt, de oplossingstijd is de tijd tot het probleem weg is. De meeste contracten, ook de onze, garanderen een reactietijd, omdat de oplossingstijd afhangt van wat er misloopt.
Waarom betaal ik een licentie voor software die ik zelf liet bouwen?
De licentie dekt meestal wat na de oplevering blijft lopen: hosting, beveiligde toegang, back-ups, updates en basissupport. Bij Aziri staat die apart van de bouwprijs, vanaf €1.000 per jaar.
Is dit juridisch advies?
Nee. Dit is een praktische checklist vanuit wat wij in contracten zien. Laat een contract met grote bedragen of gevoelige gegevens altijd nalezen door een jurist.



